BAHÇEDE SONBAHAR

Şehir merkezlerinde oturanlar henüz çok fazla hissetmeselerde, kırsalda  sıcaklık geceleri iyiden iyiye  düşmeye başladı. Köylü olmasanız bile kırsalda uzun süreler geçirdiyseniz  yaz sonuna doğru bir sabah kalktığınızda bir kuşun uçuşundan, bir çiçeğin soluşundan, havanın kokusundan  sorsalar anlatamayacağınız ama bildiğiniz bir çok şeyden sonbaharın geldiğini hissedebiliyorsunuz.  Bahçede sonbahar ben geldim diyor hissettiriyor kendini.

Sonbahar aniden gelmiyor ama siz bunu bir anda hissediveriyorsunuz. Öyle hüzün filanda yok kim uydurmuşsa artık. Yoğun bir tempo başlıyor bahçede bir yandan doğadaki hayvanlar bir yandan siz kışa ve bir sonraki ilkbahara hazırlıklara başlıyorsunuz.

Bahçede iş hiç bitmiyor. Şunu da yapayım bunuda yapayım derken  gün doğumu ile  gün batımı arasında zaman sanki su gibi akıyor.

Cumartesi Pazar diye bir olgu zaten yok. Heleki sonbahar ve ilkbahar gibi işin yoğun olduğu dönemlerde  hergün pazartesi sendromu bahçede.

Bahçede sonbahar iş demek temizlik demek hazırlık demek yorgunluk demek.

Sezonu geçen bitkileri sökeceksiniz, hastalıklı olanları yakacaksınız, olmayanları kompost veya malç yapmak üzere ayıracaksınız ,tarhları temizleyip süreceksiniz eğer sürmeden tarım ( sürmeden tarım hakkında bilgi için burayı tıklayın )yapıyorsanız tarhları elden geçirip toparlayacaksınız.

Kışlık ekecekseniz zaten çoktan başlamanız olmanız lazım gelir ama ekmediyseniz onların yerlerini hazırlayacaksınız. Kenar köşe temizliği yazın yoğunluğundan sonra yaparım diye salladığınız ama her oturup dinlendiğinizde aklınıza gelip batan işleri yapacaksınız.

Kümes varsa kış için elden geçecek altlık değişecek kış moduna geçilip  talaş ilave edilecek altlık yükseltilecek, yaz boyu dağılıp savaş alanı gibi duran depolar temizlenecek. Meyve ağaç altlarını malç ile kapıyorsanız onlar otlardan temizlenip yükseltilecek.

Damla sulama kullanılıyor  ve tarlayı sürecekseniz hepsi sökülüp kenara alınacak.

Yani kısacası bahçede sonbahar dendiğinde elinde bitki çayı ile çardak altında oturayım sararan yaprakları seyredeyim diye bir sahne yok.

İki dönüm yer alıp köyde yaşarım eker biçer keyfime bakarım diyerek kırsala gelip bir sezon sonra şehire kesin dönüş yapanların hikayeleri çok vardır internette.

Ama gelgelelim seviyorsanız toprağı doğayı hayvanları işte o zaman her şey vız gelir size.

Yorulsanızda her yanınız ağrısada büyükşehrin heleki  İstanbulun insana yaptıklarıyla kıyas götürmez bir dünya köyde yaşamak.

Şimdi gelelim bizim bahçeye, iş çok bahçe büyük. Yıllar içinde iş gücü eksikliğinden olsun iş bilmemekten olsun  plansızlıktan olsun bütçe sıkıntısından olsun hep hatalar yaptım. Ama şunu öğrendim ve tecrübe ettim tüm işlere yetişmek için yaptıklarınızı yarım yamalak yaparsanız tekrar tekrar başa dönerek yapmak zorunda kalıyorsunuz.

Doğal tarımın babası Üstad  Masanobu Fukuoka   “yapmanız gerekenleri doğru zamanda tam hakkıyla ciddiyetle olması gerektiği gibi yapmanız gerekiyor ” diyor. 

Böylece her seferinde başa dönmek zorunda kalmazsınız.

Bahçede işiniz çoksa bahçeniz büyükse yazılı bir planlama yapmanız işinizi çok kolaylaştırır, çünkü yazarak aklınızdakileri kağıda aktardığınızda bir işi yaparken diğerlerini düşünmekten kurtulup kendinizi işinize verirsiniz. En azından benim için böyle.

Planlar her zaman tutmaz üzülmeyin revize ederek devam edin.

İşlere iklim takvimine göre öncelikli olanlardan başlayın. Örneğin yağmurlar başlamadan kümesin çatısını elden geçirmek gibi.

Plan program yapmayı çok severim ama bugüne kadar hiç bir planımı kusursuz eksiksiz hayata geçiremedim, ya düzelttim ya erteledim yada bazı işleri hiç yapmadım. Ama planlamanın faydasını çok gördüm.

Bahçedeki İşler

Gelelim benim bahçemdeki işlere. Bahçe büyük iş çok. Yukarıda da bahsettiğim gibi bahçe büyükse planlama yapmak şart.

Yıllar içinde öğrendim ki eğer benim gibi biraz düzen takıntınız varsa işlere en göz önünde olan evinize veya en çok vakit geçirdiğiniz yere yakın kısımlardan başlayın. Bir yeri yarım bırakıp diğer işe geçmeyin. Arada illa acil durumlar olur o başka tabii.

Ben henüz bahçedeki sebzelerimi sökmedim. İstanbul şartlarında sezon devam ediyor fakat bazı yerlerde aşırı yağışlardan dolayı bahçeler çok zarar gördü. Bizimde domates ve patlıcanlarımız da bu sene verim yok.

Ay sonunda sökmeyi düşünüyorum sebzeleri. Ulusal Tohum Takas Merkezi’ deki arkadaşlarımıda yardıma çağıracağım. Sizlerde çevrenizde varsa bu işe meraklı olan arkadaşlarınızı yardıma çağırabilirsiniz. Birlikte çalışmak hem daha zevkli hem de işler daha çabuk yürüyor. Aynı zamanda bahçe işlerinde gönlü olup bahçesi olmayan arkadaşlarımızda mutlu oluyorlar. Bahçede sonbaharıda paylaşmak lazım dostlarla.

Ben bu sene işe sera kenarından başladım. Seramın iki yanı ve arka bölümü olduğu gibi ayrık otu kaplı. Uzun zamandır gözüme batan bu bölümü yoğun malçlayarak bunlardan kurtulmayı tam olarak temizlenmesede  en azıdan baskılayarak  ot çıkışını zayıflatıp önümüzdeki sezon buralara balkabağı, yemeklik kabak  ve karpuz ekmeyi düşünüyorum.

lazanya malç
Bostan İstanbul Malçlama Çalışması

 

Fotoğrafta görüldüğü gibi bu kısım  sera yanı ve yürüme yolu arasına sıkışmış olan bir alan ve tamamen ayrık ile kaplı durumdaydı. Ayrık otunu temizlemek uzun vadeli bir iş ya onu bastıracak bir şey ekeceksiniz, yada bel küreği ile kökleyerek tek tek toplayacaksınız.

Büyük alanlarda kurak mevsimde traktör ile saban çekip sonra tırmık geçerek toplayabilirsiniz.

Yada bu şekilde malç yapmalısınız. Malç yaparkende toprak üstüne sereceğiniz organik yani zamanla eriyecek olan  materyal sağlam olmalı.

Ayrık halıyı bile delip geçebilir, ben karton kullandım. Şansımı deneyeceğim çok yoğun çıkış olacağını sanmıyorum.zayıflaması bile yeterli benim için.

Buna lazanya malç da deniyor , sebebi lazanya makarna gibi katmanlar halinde yapılması.

Öncelikle örtmek istediğiniz alanda bitki örtüsü varsa bunu biçmeniz yada  iyice ezmeniz lazım.

Eğer ayrık varsa mümkünse biçtikten sonra toprak üstünde kalanları toplayın uzaklaştırın. Çapa makinası ile sürmenizi önermem çünkü ayrık otu saçak köklü ve toprak altında kol atarak üreyen bir bitki.

Sürdüğünüzde  çapa motorunun parçaladığı her bir bitki yeni bir kök olarak hayatına devam ediyor.

LAZANYA MALÇ

Alanımızdaki bitkileri biçtikten  yada ezdikten sonra buradaki toprağı zenginleştirmek ve organik olarak beslemek için toprak üstüne  organik materyal seriyoruz , bunlar  kompost yapımında kullandığımız malzemelerin hepsi olabilir .Kompost yapmayı bilmiyorsanız  ” Bahçedeki Hazine Kompost ” başlıklı yazıma göz atabilirsiniz.

Ben bahçeden söktüğüm yeşil materyal biçilmiş çim ve tavuk gübresi koydum , gübreyi organik materyalin çürüme işlemini hızlandırmak için ilave ettim. Ve son olarak güzelce suladım , unutmayalım ki bakteriyel hayatın başlaması için ısı ve nem şart.

Eğer toprağınız sertse bunları yapmadan önce toprağınızı bel küreği ile gevşetmeniz iyi olacaktır. Alt üst etmeye gerek yok sadece gevşeteceksiniz drenaj iyileşsin su ve eriyen kar aşağı kolay geçsin. Serdiğiniz yeşil malzeme ve gübre ile başlayacak olan gevşemeyi görünce hayret edeceksiniz.

Alt tabaka serildikten sonra sıra en önemli kısma geliyor ; ot engelleyici bariyer .

Lazanya Malç ot engelleyici
Lazanya malç ot bariyeri katmanı

Fotoğrafta gördüğünüz gibi ben kalın karton kullandım. Çünkü bertaraf etmek  istediğim ot kuvvetli ve çok zorlu bir tür olan köpekdişi ayrığı ( Cynodon Dactylon ) . Ot bariyeri olarak organik olarak çürüyerek ayrışan ve toprağa karışan her türlü materyal kullanılabilir.

Eğer malzeme sağladıkça zaman  içinde örtü yapıyorsanız  serdiğiniz kartonların uçmaması için üzerlerine ağırlık koyun. Ben toprak üzerini hazırladıktan sonra kartonları hemen sererek ıslatıyorum böylece  materyal teminine kadar toprak üstü kapalı kalsın ki ot çıkmasın.

Fotoğrafın sol tarafı  toprak üzerine tavuk gübresi ve bahçeden topladığım yeşil materyal serili olan kısmı yani lazanya malçın alt kısmı.

Ortasıda görüldüğü gibi kartonların yerleştirilmiş hali. Kartonları veya ot bariyeri için  her ne materyal kullanılacaksa onları yerleştirirken dikkat etmeniz gereken en önemli şey aralık boşluk kalmaması çünkü bu kısımlar ot çıkışının kolay olduğu kısımlar  ve ayrık ile tarla sarmaşığı buraları çok kısa sürede bulacaklardır. Karton gazete kağıdı veya  ne kullanıyorsanız ek yerlerini iyice üst üste bindirin. Ve bunlarıda ıslatın, gazete kağıdı ile rüzgarlı alanda çalışmak zordur o yüzden yanınızda su bulundurun ve kağıtları ıslatarak kalınca serin işinizin kolaylaştığını göreceksiniz.

Gelelim fotoğrafın sağ yanına yani malçımızın üst katmanına.

Bu katmanda olması gereken en önemli özellik  herhangi bir ot tohumu içermeyen materyalden oluşmuş olması.

Çünkü zaten alanımızdaki otlardan kurtulmak için bu sistemi kuruyoruz üst katmanda herhangi bir ot tohumu olursa bu sefer de onlarla uğraşmak zorunda kalacağız.

Tavuk gübrem bol olduğu için ot bariyeri olarak kullandığım karton katmanın üzerinede ince tabaka halinde tavuk gübresi serdim. onun üzerinde de yaklaşık 10 cm kalınlığında  kompost serdim bu tabaka kalın olmalı ve de daha önce dediğim gibi kesinlikle tohum içermemeli . 10 cm sermiş olmamın sebebi elimde yeterince kompost olmaması siz 20 cm de yapabilirsiniz.

Kompostu kurduğumda ilk bir kaç hafta sıcaklık 60-65 derecede olduğu için kompost içinde bulunması muhtemel olan tohumların artık çimlenmeyeceğini düşünüyorum. Teoride bütün kaynaklar böyle yazıyor uygulamada ne olacağını göreceğiz.

Seranın bu yanını komple malç ile kapatacağım, tamamen kış gelmeden üstüne kalın bir tabakada saman sermeyi düşünüyorum.

Seranın arka bölümüde aynı şekilde ayrık otu ile kaplı. Orası için farklı bir çözüm uygulayacağım.

Bahçemizde çam ağaçlarımız var.Çam iğnelerinin dökülüp toprağı kapladığı yerde hiç bir ot yetişmiyor ayrık gibi sınır tanımaz otlar dahil.

Çam iğnesi kompostda kullanılmaz çünkü asitliği yükseltir. Bende bahçemizden topladım   çam iğnelerini seranın diğer yanındaki alana sererek orada da ayrık çıkışını engellemeyi düşünüyorum,  bitirdiğimde  fotoğrafını ekleyeceğim.

Karton kullanmayacağım çünkü çam iğnelerinin çok ince bir katman halinde olduğu yerlerde dahi hiç bir ot yok toprak üzerinde.

Bahçede Sonbahar  işler bitmek bilmiyor. Yaptıklarımı fotoğraflayarak buradan sizlerle paylaşmaya devam edeceğim olaki bir yanlışı görürseniz  ikaz edersiniz , yada benim yaptıklarımdan siz birşeyler öğrenirsiniz.

Şimdilik  hoşçakalın.

 

Etiketler:, , , , ,

Related Posts

by
Previous Post Next Post

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

92 shares

Recent Posts

Atalık tohumlar
TOHUM
4 comments
BAHÇEDE SONBAHAR
Yorum Yapılmamış
Canlı Malç
MALÇ
2 comments
Güzel bir bahçe bize huzur verir
Bahçedeki Hazine Kompost
One comment