Bahçe Planlama

Bahçe planlama. Bir bahçemiz var ve artık plan yapmamız gerekiyor. Her işin başı plan. Ben ne yaparsam yapayım uyduruk bir kağıdın üstünde bile olsa  plan yaparım. Bu benim daha hızlı yol almamı sağlar , kafamda ki karışıklığı ve sırasızlığı kağıda aktarır kafamı boşaltır rahatlarım. Böylece her adımı yaparken bir yandan da diğerlerini düşünmek zorunda kalmam.

Bu bir aklını kandırma yöntemi. Çok işe yarıyor. 

Bahçe planı  mükemmel olmalı diye zorlamaya gerek yok , ne demiş atalarımız ” kervan yolda düzülür ” . Planı yaparsınız işler bitinceye kadar defalarca değiştirirsiniz , başladığınız hali ile bitişi bambaşka olur belki ama inanın işinizi çok kolaylaştırır.

Bahçeyi yer seçiminden itibaren ele aldığımızdan dolayı , sıfırdan kurduğumuzu hayal ediyorum.

Bunun için bir bahçenin genel planı olsun bir de ekim dikim planı olsun istiyorum.

Genel planda ;

  • Kümes , ahır , depo, su deposu  tamir atölyesi yeri ,
  • Sera planlanması ve yeri ,
  • Sulama hatları planlanması,
  • Kuyu yeri,
  • Gölge çalışma alanı,

ve bunlar gibi aklınıza gelebilecek bir kez yapılacak yada yapıldığında yerlerinin değiştirilmesi zor veya çok masraflı olan ögeleri planlayalım.

Üretim planında ise yetiştiricilik ve yaşam planımız olsun. Onda da ;

  • Toprak  durumunun tespiti,
  • Ne yetiştirmek  istiyoruz,
  • Satış yapacak mıyız ? , kendimize mi ürün yetiştireceğiz ?
  • Ekim dikim ve fide yetiştirme alanlarının belirlenmesi,
  • Toprak hazırlığı,
  • Tohum seçimi,
  • Tohumdan fide yetiştirilmesi, ( Bu başlığa tıklayarak Tohumdan Fide Yetiştirmek başlıklı yazıma gidebilirsiniz. )
  • Ekim ve dikim işleri,
  • Bitki ve toprak bakımı,

konularını planlayıp , işe girişelim.

Bu Yazıdan Nasıl Faydalanacağız

Bahçe planlama yazım biraz uzun olacağından , her bir kaç başlık bitiminde yazıyı güncelleyeceğim. Yani interaktif bir yazı olacak. İnternetin nimetlerinden biraz faydalanalım.

Bir yandan sezonu kaçırmamak bir yandan da bu yazıyı yukarıda ki sıraya göre yazmak zor olacak. O yüzden yukarıda ki başlık içeriklerinden mevsimsel olarak günü gelenleri hemen yazacağım. Zamana yayılan veya istediğiniz herhangi bir zamanda yapabileceklerinizi vakit buldukça yazının aralarına ekleyeceğim.

Bahçenin sökümünün ardından hızlıca bir toprak hazırlığına girişeceğiz , kışlık ekimi için mi ? dediğinizi duyar gibiyim. Dostlar kışlık ekimi için yapılacak hazırlıklar çoktan bitti. ( bu satırları ağustos sonunda yazıyorum)

Niye plan yapıyoruz ? İşte bu yüzden.Çünkü hazırlıklarda bir sezon önceden gitmek zorundayız. Planlama ve yapılması gerekenleri sezon öncesi tamamlamanız lazım.

Hem  fazla yorulmamak karışıklığa mahal vermemek hemde son dakika da iki ayağınız bir pabuca girmemesi için.

Ve de en önemlisi  tarlanızdan alacağınız verim için.

Önceden hazırlanıp gübrelenmiş , biyolojik aktivitesi mümkün olduğunca canlanmış bir toprakta verim her zaman fazla  ve bitkiniz sağlıklı olacağından hastalıklara daha dirençli oluyor.

Az önce yazlık tohum stoklarıma baktım, elimde ne var hangi tohum  eksik hangisi  fazla,  kafamda yavaş yavaş ilkbaharda neler ekeceğimi planlıyorum, eksikleri ve bu sezon da yaptığım hataları düşünüyorum. Bunları not ediyorum.

Ay bazında bir yapılacaklar listem var, bu listeye bahçe ile ilgili hemen her şeyi yazıyorum. Hemde neredeyse 8-9 ay önceden. Günü geldiğinde şunu da yapayım bunu da yapayım derken özellikle işin çok yoğun olduğu ilkbaharda bazı şeyler unutuluyor. Bu liste hatırlamaya işleri düzene koymaya  çok yardımcı oluyor. Bu listeyi gerekli başlığın altında yayınlayacağım.

Toprak durum tespiti ile ilk başlığa geçelim.

TOPRAK DURUMUNUN TESPİTİ

Toprak durumunun tespitinden kastım ; hem biraz toprağın halini hatırını sormayı öğrenmek , hem onu daha verimli hale getirmek için hangi adımları atacağımızı neler yapacağımızı anlatmak.

Hal hatır derken toprağın dili yok, siz soracaksınız siz cevaplayacaksınız. Toprak hal diliyle konuşur. Halinden anlamak sizin göreviniz.

Öncelikle ve de kesinlikle bahçeniz küçük dahi olsa lütfen toprak analizi yaptırın.

Bugünkü fiyatlarla yaptırmak istediğiniz analizin derinliğine bağlı olarak 200-300 tl civarında fiyatlar. Devlet desteği var fakat 50 dönüm üzeri arazilere veriliyor. Bizim bundan faydalanmamız söz konusu değil maalesef.

Toprak analizi neye mi yarayacak ? 
  • Öncelikle  gelecek sezonda hüsrana uğramanızı engelleyecek.
  • Toprağınızı eğer durumu iyi ise boş yere masraf edip gübrelemenizi engelleyecek. Ki bu çok önemli her şeyin fazlası zarar çünkü.
  • Toprağınızda ki eksik veya fazla olan makro ve mikro elementleri öğreneceksiniz.
  • Yetiştirmek istediğiniz ürünlerin toprak isteklerini de araştırıp analiz sonucuna bakarak toprağınızı düzenleyeceksiniz.
  • Gözü kapalı üretim yapanlar gibi bir ürünü yetiştiremeyince, seneye inşallah demeyeceksiniz.
  • Analizi değerlendirip toprağınızı geliştirmeye çalışırken daha çok danışıp daha çok okuyarak bilgi sahibi olacak ve gelişme kaydedeceksiniz.

İlk yazdığım madde ile son yazdığım madde durumun genel özeti bu ikisi arasına çok ekleme yapılabilir.

Toprak analizi yapmak için bahçeden toprak alıp analize göndermek olmuyor. Uygun şekilde numune alıp yollamanız lazım.

Nasıl alacağınızı uzun uzun anlatmayacağım bu konuda internette çok geniş bilgi mevcut bazı olmazsa olmazları yazmakla yetineyim. 

  • Öncelikle küreğiniz ya paslanmaz bir materyalden yada plastik olsun. Yani aldığınız numune içine kürekten boya pas vs. bulaşmasın.
  • Kovanız da aynı şekilde temiz bir plastik kova olsun.
  • Mümkün olduğunca çok noktadan örnek alın ,  ne kadar çok örnek alıp harmanlarsanız o kadar iyi.
  • 5 dönüm üzeri alana yapacaklar için tavsiyem yerinizi iki parsele bölmeniz ve ayrı ayrı analiz yaptırmanız. Çünkü toprak durumu büyük alanlarda tarlanın iki ucu arası farklı olabiliyor. Bu bir tavsiye sadece şart değil.
  • Numune aldığınız yer gübrelenmiş  veya herhangi bir ilaç atılmış olmamalı ( ilaçtan kastım tabii ki bizim kullandığımız ev yapımı ilaçlar , zehirler değil )
  • Kışın su biriken yerlerden ve tümsek veya çukurlardan numune almayın.
  • Aldığınız numuneleri çok güzel homojen bir şekilde harmanlayıp  içindeki çerçöp, taş, yabancı maddeleri ayıklayıp numunenizi güzelce gölgede kurutun.
  • Numunenizi göndereceğiniz laboratuarın istediği formu eksiksiz doldurun. Numune içinede form koymak zorundaysanız bu formu kesinlikle sabit kalemle doldurunuz ki nem ve rutubet yaparsa yazılar silinmesin. Sabit kalemi kırtasiyelerde bulabilirsiniz, kopya kalemi adı ile de satılmakta.

Unutmayalım ki bizim görevimiz toprağı iyi anlayıp onu beslemek ve geliştirmek. Bitkiyi beslemek ise toprağın görevi.

Ne kadar sağlıklı ve canlı toprağınız varsa o kadar sağlıklı bitkileriniz olur.

Sağlıklı canlı bir bahçe bahçıvanın , bostancının emeğinin en güzel ödülüdür ve değeri hiç bir şey ile ölçülemez.

Böylelikle toprak durum tespitinin en önemli ayağıyla ilgili adımı atmış oluyoruz.

Yaz sezonu bitmek üzere ( Marmara bölgesi şartlarına göre) , bahçemizi söktüğümüz de yağmurlar da başlamadan numune alıp analiz yaptırmanın tam zamanı.

Sonrasında eksiklerimize göre hareket edeceğiz. Bende önümüzde ki baharda ekeceğim ve kıştan hazırlamak istediğim bahçemin bu yıl dinlendirdiğim kısmından  numune alarak analiz yaptıracağım ve buradan bu analizi  yayınlayarak nasıl yorumlamak gerektiğini anlatacağım. Tabiiki ziraat mühendisi dostlarımın yardımlarıyla.

Sonrasında neler yapabiliriz ona karar vereceğiz. Çok fazla detay yazdığımı işin çetrefilli ve zor olduğunu düşünmeyin. Kriminal sorunlarla uğraşmıyor DNA analizi filan yapmıyoruz.

Elimizde ki imkanlar nispetinde toprağımıza katkı yapacağız. Bir çok arkadaşımın muzdarip olduğu sorunları ve benim de başıma gelenleri sizlerle paylaşacağım.

Bahçemizi hür canlıların yaşadığı bir hayvanat bahçesi gibi düşünün ve bunların büyük çoğunluğuda toprak altında. Bir avuç sağlıklı toprakta  milyonlarca gözle görülmeyen canlı yaşamakta.

Sağlıklı toprak sağlıklı bitki demek.

NE YETİŞTİRMEK İSTİYORUZ ?

Benim bahçem daha çok sebze ağırlıklı. Ama siz son günlerin moda tabiri ile bir  “gıda ormanı” bahçesi kurup sebze meyve her türlü ürünü yetiştirebilirsiniz.

Meyve ağaçlarınızın yerleşim yerlerini de tespit ederken. Permakültür kitaplarından yararlanabilirsiniz. Youtube da ” Food Forest ” yani  gıda ormanı  yazarak arama yapabilir  videoları seyredebilirsiniz. Kaynak sınırsız. Ama şunu unutmayın ki anlatıcılar kendi bulundukları iklim ve diğer şartlara göre tavsiye verirler. Sizin bunu kendinize uyarlamanız şart. Masonobu Fukuoka yı okuyup Trabzonun bir köyünde pirinç ve yulafı peşpeşe yetiştirmeye çalışırsanız hüsran garanti.

Ama yinede güzel ülkemizin topraklarının neredeyse tamamı o kadar verimli ki, her şeyimiz güneşimiz, suyumuz, rüzgarımız, yağmurumuz ( gittikçe azalsa bile ) bol. Bir çok yerde çok çeşitli ürün yetiştirme şansına sahibiz. 

Unutmayalım insanlar Alaskada bile serada sebze meyve yetiştiriyorlar.

Meyve yetiştirmek isteyenlere çok fazla tavsiye veremeyeceğim, çünkü ağaçla ilgili bilgim çok kısıtlı ama size ” ağaçlar.net ” i tavsiye edebilirim. Oradaki forumlarda çok bilgili insanlardan çok şey öğrenebilirsiniz. Ben ağaçlarla ilgili bir sorunum oldukça önce dostlarıma sonrada oraya müracaat ederim.

Ayrıca İngilizceniz iyiyse kaliteli yabancı kaynak çok fazla.

Sebze bahçelerinde illa meyve ağaçları olur. Yeriniz de müsaitse muhakkak dikin. Fakat dikkatli olun  yetiştirme ortamına gelen güneşi kesmesin.Bahçenizin yerleşimi uygunsa meyve ağaçlarını rüzgar kesici olarak da kullanabilirsiniz.

Yani  bahçenizin doğu ve batısında yüksek ağaç olmasın ki sebze bahçeniz güneşin doğuşundan batışına kadar yeterli ışık ve sıcaklık alabilsin.

Eğer bahçenizin yerleşim şekli yüzünden mecburen o kısımlara ağaç dikmek zorundaysanız tam bodur ağaçları tercih edebilirsiniz.

Benim anlatacaklarım daha çok sebze bahçeciliğine yönelik, fakat bahçenin genel kurulumu yerleşimi ikisinde de yani sebze ve meyvede de çok farklı değil.

Sebze bahçemiz için bakteri ağırlıklı sağlıklı toprağa , meyve bahçemiz için de mantar ağırlıklı sağlıklı toprağa ihtiyacımız var.

Sebze yetiştirerek hem yazlık ve kışlık ihtiyacınızı karşılar hemde fazlasını satarak para da kazanabilirsiniz.

Avrupa ve Amerikada şehir bahçelerinde ürün yetiştirerek bu işten geçinen insanlar var. ( Örneğin bakınız Curtis Stone ) Ben burada pek rastlamadım , pek çoğumuzun asıl işi başka alanlarda.

Velhasılıkelam meyve yada sebze bahçe ilgi ister bilgili insan ister.

SATIŞ YAPACAKMIYIZ ? YOKSA KENDİMİZE Mİ ÜRÜN YETİŞTİRECEĞİZ.

Yukarıda söylediğim gibi eğer ürünlerimizin fazlasını satabilirsek az da olsa gelir elde eder bahçemizin masraflarını azaltabiliriz.

Sadece satışa yönelik bir bahçe yapacaksak eğer ata tohumları kullanarak kimyasal gübre ve zehir takviyesi olmadan doğal üretim yapan bir bahçe sahibi olduğumuzdan dolayı ( en azından ben öyle yapmak istediğinizi düşünüyorum , eğer aksi düşüncede iseniz hybrit tohum ve kimyasal kullanacaksanız bence yazının bundan sorasını okumanıza gerek yok ) diğer bahçelerden göreceli olarak veriminiz düşük olacak bunu baştan kabul edin.

Yazdığıma dikkat ” göreceli ” olarak dedim . Hep söylediğim gibi bizim amacımız  “birim alandan en yüksek verimi almak” değil bizim amacımız “birim alandan sürdürülebilir en yüksek verimi” almak.”

Üretimimiz kendimize veya satış amaçlı, her ne türlü olursa olsun, bahçe tesis şeklimiz aynı olacak çünkü sağlıklı doğal tarım yapıyoruz.

Eğer satış yapacaksanız müşteriniz bilecek ki siz bu işe gönül vermiş bir insansınız ve bu işi sadece geçinmek için değil aynı zamanda tüketici de olduğunuzdan  sağlıklı gıdaya ulaşmak ve sizin gibi düşünen insanlarla paylaşmak için yapıyorsunuz.

Sırada biraz daha uzun bir bölüm var ” Ekim dikim ve fide yetiştirme alanlarının belirlenmesi “.

EKİM DİKİM ve FİDE YETİŞTİRME ALANLARININ BELİRLENMESİ

Ekim dikim ve fide yetiştirme alanının belirlenmesinde bir çok kriter var benim yazacaklarıma çok daha fazlasıda eklenebilir. Daha öncede belirttiğim gibi benim size anlattıklarım okuyup , öğrenip bahçe de tecrübe ettiklerimden ibaret. Siz de bunların üstüne kendi bilgi ve tecrübelerinizi zamanla ekleyerek bahçenizi daha da geliştirebilirsiniz.

Bahçemizin büyük olması bizim için avantaj, münavebeli ( her yıl farklı bir alana ekim tekniği, yada nöbetleşe ekim tekniği ) ekim yapabiliriz. Geniş alanları nadasa bırakıp dinlendirebiliriz.

Bahçemiz küçükse üzülmeye gerek yok yine bir plan dahilinde hareket ederek tekniğimizi geliştirip yoğun ekim dikim yaparak yeterli ürün elde edebiliriz.

HAKİM RÜZGAR YÖNÜ

Benim için ekim dikim alanın da bakmanız gereken ilk özellik yön tayini. Bahçenizin krokisini bir kağıda çizin üzerine de yönleri belirtin. Çünkü ekim dikim hatlarını oluştururken güneşin doğuşu batışı ve hakim rüzgar yönlerini dikkate alacaksınız. Ağaçları sebze bahçenize gölge yapmayacak şekilde konumlandıracaksınız.

Bahçe planlama yaparken şunu hiç unutmayalım , biz bir mini ekosistem inşa ediyoruz. Bitkisi ile toprak üstü toprak altı hayvanlarıyla bir ekosistem. Bunu baştan ne kadar iyi tasarlarsak işgücünden ve zamanla ortaya çıkacak yeni ihtiyaçlar sonucu yap-boz angaryalarından kurtuluruz.

Benim hakim rüzgar yönüm Marmara bölgesinde olduğumdan dolayı kuzeydoğudan esen poyraz ve ikinci hakim rüzgar güneybatıdan esen lodos.

Ben bunları göz önünde bulundurarak ekim dikim hattımı kuzey- güney istikametinde yapıyorum. Böylece bitkilerin hem hakim rüzgar yönünde ekip birbirlerine rüzgar bariyeri yapmalarını sağlıyorum hemde rüzgarla olan tozlaşmaya yardımcı oluyorum. ( Rüzgar bariyeri ; rüzgarın yıkıcı etkisini azaltmak için yapılan çit veya dikilen ağaç ve çalılardan oluşur. Her bir metre yükseklikteki rüzgar bariyeri önündeki yaklaşık 4 metrelik alanı rüzgar etkisinden korur.)

Biliyorsunuz ki tozlaşma sadece böcek yardımı ile değil aynı zamanda rüzgar yardımı ile de oluyor. Günümüzde aşırı kimyasal zehir kullanımından dolayı doğadaki arı ve böceklerin azaldığını düşünecek olursak rüzgardan da faydalanmak akıllıca olur.

Hakim rüzgar yönüne göre ekim dikim hattımızı belirledik ( Şunuda belirtmek istiyorum bir çok üretici hakim rüzgar yönüne bakmaksızın dikim hatlarını güneşden azami faydalanmak için kuzey – güney doğrultusunda yapar )

Ekim dikim hatlarımızı belirledik, bir sonraki bölüm olan toprak hazırlığında buraya geri döneceğiz.

FİDE YETİŞTİRME ALANLARININ BELİRLENMESİ

Atalık tohumdan üretim yapan üreticilerin neredeyse %99 u fidelerini kendi yapar. Çünkü tutkumuzun ana kaynağı olan ” atalık tohumlar ” en güvenilir kaynak olan kendi bahçemizdendir. Bu yüzden elimizdeki tohumları kullanarak kendi tohumumuzu kendimiz yetiştiririz.

Bizim tarzımızda üretim yapanlarda dışardan fide alınması ancak çok güvendiğimiz bizim ilkelerimizle tarım yapan arkadaşlarımızdan olabilir.

Tohumdan fide yetiştirmek , detaylara önem verip birazda sıkı kontrollü gittiğinizde en acemi üretici için bile üstünden gelinebilecek bir prosedürdür.

Tohumdan fide yetiştirmeyi bilmiyor yada kendinizi geliştirmek istiyorsanız, bloğumda yazmış olduğum oldukça detaylı ” Tohumdan Fide Yetiştirmek ” isimli yazıma buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.

Ben fidelerimi yaklaşık 150 m2 büyüklüğündeki kendi yaptığım sera’da yetiştiriyorum. Sera yapımına bilahare değineceğim. Fide yetiştirmek için illa seraya ihtiyacınız yok. Cam ile kapatılmış bol ışık alan korunaklı balkonunuzda yada ev içerisinde pencere önünde bile fide yetiştirebilirsiniz.

Fide yetiştireceğiniz yerin en önemli özelliği dört bir yanından bol ışık alıyor olmasıdır. Tüm püf noktaları yukarıda linkini verdiğim yazıda mevcut.Anlamadığınız yerleri yazı altına yorum yaparak yada mail atarak sorabilirsiniz.

Sırada bahçe planlama için en önemli konulardan biri var ; toprak hazırlığı.

Tags: atalık tohumla bahçe, bahçe çalışması, bahçe hakkında herşey, bahçe kuruyorum, bahçe kuruyoruz, bahçe nasıl kurulur, bahçe planlama, bahçecilik, kendi kendine bahçe kurmak, nasıl bahçe kurarım, şehirde bahçe

Related Posts

by
Previous Post

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

0 shares

Bostan İstanbuldan Haberler

Recent Posts

Bahçe Planlama
No comments
Bahçe İçin Yer Seçimi
4 comments
Bahçe
3 comments
Permakültür Çiftliği
Permakültür
5 comments